مبکا| گروه مشاوران برند سازی و کمپین های انتخاباتی

گروه مشاوران برند سازی و کمپین های انتخاباتی

photo433502538679035851

بایدهای آموزش بازاریابی سیاسی در دانشگاه های ایران/یادداشتی از دکتر مهدی میربد

دو اصل بنیادین نظری و عملی، نشان می‌دهد که بازاریابی سیاسی، دقیقا به مانند اتفاقی که در مابقی محیط‌های آکادمیک در سطح بین‌المللی افتاده است، در ذیلِ دانش سیاست ایرانی باید مورد ملاحظه قرار ‌گیرد. شاید به جرات بتوان گفت که تقریبا همه‌ی گرایش‌های دانشگاهی با عنوان بازاریابی سیاسی و حتی کورس‌هایی که در مقطع ارشد در سرتاسر دنیا برگزار می‌گردد، در ذیل عنوان دانش و مهارت سیاست رده‌بندی شده است و دانشکده های علوم سیاسی ایرانی نیز با راه اندازی دوره های تحصیلی در این زمینه می توانند خلاء مطالعات علوم سیاسی در ایران را برطرف نمایند.

سید مهدی میربد

دکترای علوم سیاسی از دانشگاه تهران

اهمیت مطالعات بین‌رشته‌ای در دنیای امروز و جایگاه آن در دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های علمی برجسته دنیا نیاز به توضیح چندانی ندارد. با توجه به تنوع رشته‌هاي علوم و وابستگي آنها به يكديگر، مطالعات بين‌رشته‌اي به مطالعاتي اطلاق مي‌شود كه در آن، برای پاسخ به سوال‌هاي مطروحه، از دستاوردهای يك يا چند رشته علمي بهره مي‌گيرد. اين مطالعات ممكن است به صورت بيان موضوع از يك رشته و يافتن حكم آن در رشته ديگر باشد. يا به گونه‌اي بهره‌گيري از دو رشته براي يافتن پاسخ و یا تحقق حول اهداف مطروحه باشد. تخصصی‌شدن هر چه بیشتر علوم و ضرورت کاربردی‌شدن مطالعات دانشگاهی از زمینه‌های اصلی تاسیس علوم بین‌رشته‌ای بوده است. در کشور ما نیز در سال‌های اخیر دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی رویکرد مطالعات بین رشته‌ای را از اولویت‌های خود قرار داده و می‌کوشند به سمت توسعه و گسترش مطالعات و رشته‌های علمی بین رشته‌ای حرکت کنند. این رویکرد در راستای کارکردی‌شدن هر چه بیشتر رشته‌های دانشگاهی، تقویت هرچه بیشتر ارتباط رشته‌های دانشگاهی با نیازهای جامعه و کاربردی‌شدن آنها برای پاسخگویی به مطالبات بازار کار در دستور کار قرار گرفته است.

در این میان رشته علوم سیاسی از آن جمله رشته‌های علمی دانشگاهی است که کاربردی‌شدن در راستای پیوند هر چه بیشتر با نیازهای جامعه و ارتباط وثیق‌تر فارغ التحصیلان با بازار کار در مورد آن ضروری به نظر می‌رسد. در حقیقت این انتظار که فارغ التحصیلان علوم سیاسی نیز درست همچون بسیاری دیگر از فارغ التحصیلان دیگر رشته‌های دانشگاهی در انتظار بازار هدف مشخصی برای جستجوی کار باشند و آموخته‌های خود را در مسیر اشتغال  بکار گیرند، می‌تواند از موارد دارای اولویت در خصوص این رشته باشد.

تغییر جایگاه کنونی رشته علوم سیاسی در ارتباط با بازارکار اما منوط به یافتن کاربردهای اصلی این رشته و موفقیت آن در آن دسته از نیازهای بازار کار امروز ایران است که از رهگذر آموخته‌های فارغ التحصیلان رشته علوم سیاسی پاسخگویی به آنها در دسترس خواهد بود. می‌توان انتظار داشت که راهیابی این رشته با دانشگاه های ایرانی، خواهد توانست وضعیت کنونی حضور فارغ‌التحصیلان رشته علوم سیاسی در بازار کار را تقویت کرده و این رشته را در پاسخگویی به  بخشی از مطالبات و نیازهای کنونی جامعه ایران موفق گرداند.

شاید نخستین استدلالی که می‌توان به سود ضرورت آموزش بازاریابی سیاسی در ایران اقامه کرد، فراگیرشدن تدریجی این رشته در اغلب نقاط جهان جهان باشد. در حال حاضر کمتر کشوری را می‌بینیم که به نوعی ساختارهای دموکراتیک در آن نقشی نداشته باشند. ساختارهای دموکراتیک صرفا بحث انتخابات در سطوح گوناگون نیست، اگرچه این مهمترین بخش آن است؛ بلکه وقتی ساختارهای دموکراتیک در یک کشور پا می‌گیرند، مقوله‌ی حفظ قدرت در حکومت که به نوعی بر توجه مداوم به مطالبات رای‌دهندگان مبتنی است، و نیز جایگاه و نقش احزاب مختلف و نیروهای سیاسی و گروه‌های ذینفع، همه و همه به این اصل بنیادین اضافه می‌گردد. رشته‌ی بازاریابی سیاسی را در مقطع کارشناسی ارشد در آمریکای شمالی به وفور می‌بینیم. از نیرومندترین این دپارتمان‌ها می‌توان می‌توان به دپارتمان بازاریابی و مدیریت سیاسی  دانشگاه کارلتون در کانادا و دانشگاه جرج واشنگتن، دانشگاه بنتلی، دانشگاه دولتی تنسی و دانشگاه سوفولک در ایالات متحده آمریکا اشاره کرد. اکنون بسیاری از دانشگاه‌ها در بریتانیا، برای دوره‌های کارشناسی ارشد بازاریابی سیاسی، دانشجوی تمام‌وقت می‌گیرند. از این میان می‌توان به دانشگاه کالدونیان گلاسکو، دانشگاه وُلورهمپتون، دانشگاه بورنموث و دانشگاه لندن (گلد اسمیث) اشاره کرد. دیگر کشورهای اروپایی نیز طی دهه‌های اخیر، با اقبال گستره نسبت به این حوزه‌ی بینارشته‌ای، به قطب‌های مطالعات بازاریابی در سیاست تبدیل می‌شوند. اکنون در دانشگاه استوکهولم سوئد، دپارتمان نیرومند بازاریابی سیاسی، دانشجویان دوره‌ی کارشناسی ارشد را از رشته‌های علوم سیاسی و مدیریت آموزش می‌دهد. در کشور هلند نیز البته تحت تعبیر ارتباطات سیاسی، اما عملا بازاریابی سیاسی به شکلی گسترده رونق پیدا کرده است. تنها یک جستجوی ساده‌ی اینترنتی حجم پایان‌نامه‌ها و مقالات در این حوزه را در اغلب کشورهای اروپایی آشکار می‌سازد. در حال حاضر دانشگاه اوکلاند نیوزلند، به یکی از مراکز اصلی در حوزه‌ی مطالعات بازاریابی سیاسی تبدیل شده است و بسیاری از کتاب‌ها و مقالات اساتید این رشته در دوره‌ی کارشناسی ارشد و دکتری، در زمره‌ی متون اصلی و پایه‌ای این رشته محسوب می‌گردد. کورس‌های دانشگاهی در سطح کارشناسی ارشد اکنون در دانشگاه‌های آسیایی مانند برخی دانشگاه‌ها در مالزی به شکلی فزاینده در حال برگزاری است. به این نکته نیز باید اشاره کرد که برخی کشورهای همسایه ما مانند ترکیه نیز، کوشش‌هایی در جهت راه‌اندزای این رشته در مقطع کارشناسی ارشد با کمک برخی کارشناسان و اساتید دانشگاه جرج واشنگتن انجام داده‌اند که می‌تواند موید اهمیت روزافزون این رشته در اقصی نقاط جهان باشد.

دو اصل بنیادین نظری و عملی، نشان می‌دهد که بازاریابی سیاسی، دقیقا به مانند اتفاقی که در مابقی محیط‌های آکادمیک در سطح بین‌المللی افتاده است، در ذیلِ دانش سیاست ایرانی باید مورد ملاحظه قرار ‌گیرد. شاید به جرات بتوان گفت که تقریبا همه‌ی گرایش‌های دانشگاهی با عنوان بازاریابی سیاسی و حتی کورس‌هایی که در مقطع ارشد در سرتاسر دنیا برگزار می‌گردد، در ذیل عنوان دانش و مهارت سیاست رده‌بندی شده است و دانشکده های علوم سیاسی ایرانی نیز با راه اندازی دوره های تحصیلی در این زمینه می توانند خلاء مطالعات علوم سیاسی در ایران را برطرف نمایند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *